محمد حميد الله ( مترجم : سيد محمد حسينى )
445
مجموعة الوثائق السياسية للعهد النبوي و الخلافة الراشدة ( نامه ها و پيمانهاى سياسى حضرت محمد ( ص ) و اسناد صدر اسلام ) ( فارسي )
1 . بقره / 216 . 2 . توبه / 41 . اين آيه ، به وسيلهء آيهء 91 سورهء توبه نسخ گشته است ( كشّاف 2 / 273 ؛ جوامع الجامع 2 / 57 ) . - م . 3 . المثنّى بن حارثة بن سلمه شيبانى ، صحابى و كشورگشاى و از فرماندهان بزرگ مسلمانان بود . وى به سال نهم هجرى به اسلام گرويد . او نخستين كس است كه در روزگار أبو بكر ، با پارسيان ، كارزار كرد و سواد را گشود ( المعارف ص 100 ؛ جمهره ص 224 - 225 ؛ الأعلام ، زركلى 6 / 158 ) . - م . 4 . مجمع البيان 4 / 152 . حديث : « زويت لى الأرض فأريت مشارقها و مغاربها و سيبلغ ملك أمّتي ما زوى لى منها » نيز در همين معناست . - م . 5 . سورهء نور / 55 ؛ و نيز مجمع / همان . - م . 6 . بقره / 216 . - م . 7 . توبه / 41 . - م . ( 1 ) ( 288 / ب ) نيز نامهاى از أبو بكر به المثنّى بن حارثه شيبانى كتاب الرّدّة ، واقدى ص 170 . لازم به يادآورى است كه اين نامه را همراه نامهء شمارهء 287 / 1 / 1 آوردهايم . ( 2 ) 289 از خالد بن وليد به مرزبان پارس طبرى ص 2022 . خالد پيش از آنكه با آزادبه ، پدر زباذبه ( 1 ) ( آزادبهان ) - كه در يمامه به سر مىبردند - رهسپار ديار هرمز - كه در آن روز ، مرزبان پارس بود - شود ، به وى نوشت : اما بعد : به اسلام روىآور تا گزندى نبينى ، يا براى خويشتن و مردم خود ، پناهندگى بخواه و به پرداخت سرگزيت ( جزيه ) گردن نه ؛ و گرنه جز به سرزنش خويشتن ، زبان نخواهى گشود . چون من با مردمى به سوى تو مىآيم كه مرگ را بدانسان دوست دارند كه شما زندگانى را .